Téarmaí Tagartha an Choiste Iniúchta agus Riosca

1. Ballraíocht

  1. Is iad Bord Stiúrthóirí ESB (an "Bord") a cheapfaidh comhaltaí an Choiste Iniúchta agus Riosca (an "Coiste"). Beidh gach comhalta den Choiste ina stiúrthóirí neamhspleácha neamhfheidhmiúcháin ar ESB. Ní bheidh níos lú ná triúr comhaltaí ar an gCoiste. Teastóidh beirt chomhaltaí do chóram.
  2. Ceapfaidh an Bord Cathaoirleach ar an gCoiste as na stiúrthóirí neamhspleácha neamhfheidhmiúcháin. Ba chóir do chomhalta Boird, seachas Cathaoirleach an Bhoird, a bheith mar chathaoirleach ar an gcoiste.
  3. Ba chóir do chomhalta amháin ar a laghad den Choiste taithí airgeadais ábhartha agus le déanaí a bheith acu.

2. Rúnaí agus Miontuairiscí

  1. Is é/í Rúnaí ESB a bheidh ina Rúnaí ar an gCoiste.
  2. Tógfaidh Rúnaí an Choiste miontuairiscí na n-imeachtaí agus na gcinntí ag gach cruinniú den Choiste.
  3. Scaipfear dréacht de mhiontuairiscí ó chruinnithe den Choiste gan mhoill ar gach comhalta den Choiste. Nuair a bheidh siad formheasta, ba chóir na miontuairiscí a scaipeadh ar gach comhalta eile den Bhord mura rud é, i dtuairim Chathaoirleach an Choiste, nach mbeadh sé cuí a leithéid a dhéanamh.

3. Freastal ar Chruinnithe

  1. Ní bheidh aon duine seachas comhaltaí an Choiste i dteideal freastal ar chruinnithe an Choiste.
  2. D’fhéadfadh an Cathaoirleach agus stiúrthóirí neamhfheidhmiúcháin eile cuireadh a fháil agus iarraidh freisin freastal ar chruinnithe an Choiste.
  3. Beidh an Príomhfheidhmeannach, Stiúrthóir Feidhmiúcháin –Airgeadas agus Tráchtála, Ceannasaí an Iniúchta Inmheánaigh, agus ionadaithe na n-iniúchóirí seachtracha, ag freastal ar chruinnithe an Choiste go hiondúil ach amháin i gcás aon chruinnithe nó cuid de chruinnithe ar mian le Cathaoirleach an Choiste a chur in áirithe do chomhaltaí Coiste amháin. Féadfaidh an Coiste ó am go ham cuireadh a thabhairt do dhaoine eile freastal iomlán nó ar chuid de agus/nó cur i láthair a dhéanamh, ag cruinniú den Choiste.
  4. Ba chóir don Choiste uair amháin ar a laghad sa bhliain féilire casadh leis (i) na hiniúchóirí seachtracha agus (ii) na hiniúchóirí inmheánacha gan comhaltaí feidhmiúcháin Boird a bheith i láthair. Ní gá gurb é seo an cruinniú céanna.

4. Minicíocht ag Cruinnithe

  1. Ní bheidh níos lú ná ceithre cruinniú sa bhliain ann (ag comhthitim le dátaí tábhachtacha i dtimthriall tuairiscithe airgeadais ESB).
  2. Féadfaidh iniúchóirí seachtracha, iniúchóirí inmheánacha nó bainistíocht shinsearach cruinniú a iarraidh má mheasann siad go bhfuil gá le ceann.

5. Údarás

Tá údarás ag an gCoiste ón mBord chun: 

  1. Aon ghníomhaíocht laistigh de na Téarmaí Tagartha seo a imscrúdú.
  2. Aon eolas a theastaíonn uaidh a lorg ó aon fhostaí de chuid Ghrúpa¹ ESB agus iarrtar ar gach fostaí comhoibriú le haon iarratas a dhéanann an Coiste.
  3. Comhairle dlí seachtrach nó neamhspleách gairmiúil a fháil, ar chostas ESB, agus freastal ó dhaoine lasmuigh a bhfuil saineolas agus taithí ábhartha acu a fháil má mheastar gur gá é seo a dhéanamh.

6. Dualgais

Is iad seo a leanas dualgais an Choiste:

  1. Tuairisciú Airgeadais
    1. Déanfaidh an Coiste monatóireacht ar shláine ráitis airgeadais bliantúla agus leathbhliantúla ESB, agus ráitis bhliantúla airgeadais Airgeadas ESB Teoranta, á n-athbhreithniú agus ag tuairisciú don Bhord faoi gach saincheist tuairiscithe airgeadais suntasach agus na breithiúnais atá iontu agus aird a thabhairt ar nithe a chuireann an t-iniúchóir seachtrach in iúl don choiste. Go háirithe, déanfaidh an Coiste athbhreithniú agus tabharfaidh dúshlán nuair is gá:
      • do chomhsheasmhacht, agus aon athruithe ar, bheartais shuntasacha chuntasaíochta ar bhonn bliain-ar-bhliain ar fud an Ghrúpa ESB;
      • do na modhanna a úsáidtear chun cuntas a thabhairt ar idirbhearta suntasacha nó neamhghnácha áit ar féidir leas a bhaint as cur chuigí éagsúla;
      • féachaint ar bhain ESB úsáid as caighdeáin chuí chuntasaíochta agus an ndearna siad breitheanna agus meastacháin chuí,
      •  ag cur tuairimí an iniúchóra sheachtraigh san áireamh;
      • do shoiléireacht agus iomláine an nochtadh i ráitis airgeadais ESB agus Airgeadas ESB Teoranta agus an comhthéacs ina ndéantar an nochtadh; agus
      • do gach faisnéis ábhartha a chuirtear i láthair in éineacht le ráitis airgeadais ESB agus Airgeadas ESB Teoranta, mar shampla, an t-athbhreithniú gnó agus na ráitis rialachais chorparáideacha a bhaineann leis an iniúchadh agus le bainistíocht riosca.
    2. Déanfaidh an Coiste athbhreithniú ar ábhar thuarascáil bhliantúil ESB (lena n-áirítear ráitis airgeadais ESB) agus tabharfaidh comhairle don Bhord maidir le cé acu, ina iomláine,
  1. an bhfuil sé cóir, cothrom agus intuigthe,
  2. an gcuireann sé an faisnéis is gá ar fáil do na scairshealbhóirí chun feidhmíocht, samhail gnó agus straitéis Ghrúpa ESB a mheas agus;
  3. an gcomhlíonann sé na ceanglais maidir le tuarascáil bhliantúil a ullmhú a thagann faoin gCód Cleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit agus/nó Rialacháin ESB.
  • Sa chás nach bhfuil an Coiste sásta le gné ar bith de na ráitis airgeadais atá beartaithe do cheachtar ESB nó Airgeadas ESB Teoranta, tuairisceoidh sé a chuid tuairimí do bhord (do bhoird) ESB agus/nó Airgeadas ESB Teoranta, de réir mar is gá.

Coiste Iniúchta agus Riosca Bhord ESB

Tá Coiste Iniúchta agus Riosca i bhfeidhm ag ESB chun cúnamh a thabhairt don Bhord lena fhreagrachtaí maidir le tuairisciú airgeadais, rialú inmheánach, bainistíocht riosca agus a idirghníomhaíochtaí leis an iniúchóir seachtrach agus inmheánach.

​a. Rialuithe Inmheánacha agus Córais Bainistíochta Riosca

Déanfaidh an Coiste:

  1. Tacaíocht a thabhairt don Bhord chun freagrachtaí an Bhoird a chomhlíonadh as a chinntiú go ndéantar rioscaí a aithint, a mheas, a thuairisciú agus a rialú i gceart lena n-áirítear comhairle a chur ar an mBord agus iad ag breithniú fonn riosca, caoinfhulaingt riosca agus straitéis riosca fhoriomlán Ghrúpa ESB.
  2. Athbhreithniú agus molfar don Bhord go gceadófaí plean bainistíochta riosca agus beartas riosca Ghrúpa ESB.
  3. Athbhreithniú ar phríomhrioscaí Ghrúpa ESB agus leordhóthanacht na maolaithe atá beartaithe.
  4. Monatóireacht ar éifeachtacht chreat bainistíochta riosca Ghrúpa ESB, ag cinntiú a fheidhmiú agus a oiriúnacht leanúnach agus athbhreithniú ar thuarascálacha ar aon sáruithe ábhartha ar theorainneacha riosca agus ar leordhóthanacht na gníomhaíochta atá beartaithe.
  5. Athbhreithniú ar na socruithe maidir le pleanáil leanúnachais gnó do Ghrúpa ESB.
  6. Comhairle a chur ar an mBord faoin ngá atá le hathbhreithniú tréimhsiúil seachtrach ar éifeachtacht na bainistíochta riosca do Ghrúpa ESB.
  7. Cinntiú go bhfuil a ndóthain acmhainní ag an bhfeidhm bainistíochta riosca agus go bhfuil seasamh cuí aici laistigh de Ghrúpa ESB.
  8. Leordhóthanacht agus éifeachtacht rialuithe airgeadais agus neamhairgeadais Ghrúpa ESB a choinneáil faoi athbhreithniú. Coinníonn an Bord freagracht ar deireadh maidir le hathbhreithniú a dhéanamh ar éifeachtacht an chórais rialaithe inmheánaigh agus caithfidh an bord teacht ar a dtuairim féin maidir leis seo.
  9. Na ráitis faoi rialuithe inmheánacha agus bainistíocht riosca i dTuarascáil Bhliantúil Ghrúpa ESB agus i ráitis airgeadais Airgeadas ESB Teoranta a cheadú agus a athbhreithniú.

b. Comhlíonadh, Sceithireacht agus Calaois

Déanfaidh an Coiste:

  1. Athbhreithniú ar leordhóthanacht agus ar shlándáil na socruithe d’fhostaithe agus do chonraitheoirí chun imní a léiriú, faoi rún, faoi éagóir a d’fhéadfadh a bheith i dtuairisciú airgeadais nó i gcúrsaí eile agus chun nochtadh cosanta a tharraingt anuas faoin Acht um Nochtadh Cosanta 2014. Mar chuid dá théarmaí tagartha déanfaidh an coiste téarmaí Bheartas Sceithireachta ESB (agus aon athruithe orthu) a athbhreithniú agus a cheadú agus cinnteofar go dtabharfaidh an beartas seo deis chun imscrúdú neamhspleách agus comhréireach a dhéanamh ar nithe a tuairiscíodh agus gníomh cuí a dhéanamh ina dhiaidh sin.
  2. Tuarascáil a athbhreithniú agus a cheadú, lena foilsiú roimh an 30 Meitheamh gach bliain, sa bhfoirm agus ag clúdach na nithe a theastaíonn faoin Acht um Nochtadh Cosanta 2014.
  3. Athbhreithniú ar na nósanna imeachta chun calaois a chosc agus a bhrath, agus cuirfear iad ar an eolas faoi chásanna calaoise agus aon imscrúdaithe calaoise atá ar bun.
  4. Athbhreithniú agus monatóireacht ar na córais agus rialuithe chun breabaireacht a chosc agus tuarascálacha a fháil ar aon neamhchomhlíonadh.
  5. Athbhreithniú ar éifeachtacht agus ar leordhóthanacht na rialuithe agus na nósanna imeachta a nglactar leo ar fud Ghrúpa ESB chun cinnteacht réasúnach a aithint agus a thabhairt maidir le comhlíonadh gach dualgas reachtúil a bhaineann le Grúpa ESB.
  6. Athbhreithniú agus monatóireacht ar na nósanna imeachta agus beartais sholáthair atá ag Grúpa ESB.
  7. Athbhreithniú agus monatóireacht ar na próisis atá ag ESB chun comhlíonadh an Chóid Chleachtais maidir le Rialachas Comhlachtaí Stáit a bhaint amach.

c. Iniúchadh Inmheánach

Déanfaidh an Coiste:

  1. An chairt den fheidhm iniúchta inmheánach a athbhreithniú agus a cheadú agus a chinntiú go bhfuil dóthain acmhainní agus seasamh cuí ag an bhfeidhm.
  2. A chinntiú go bhfuil rochtain dhíreach ag ceannasaí na hiniúchta inmheánaigh chuig Cathaoirleach an Bhoird agus an Coiste agus go dtuairiscítear mar is cuí don Choiste.
  3. An clár oibre bliantúil iniúchta inmheánaigh a athbhreithniú agus a mheas.
  4. Tuarascálacha a fháil ar thorthaí oibre na n-iniúchóirí inmheánacha ar bhonn tréimhsiúil.
  5. Athbhreithniú agus monatóireacht ar fhreagrúlacht bainistíochta ar thorthaí agus ar mholtaí na n-iniúchóirí inmheánacha.
  6. Monatóireacht agus measúnú a dhéanamh ar ról agus ar éifeachtacht na feidhme iniúchta inmheánaigh i gcomhthéacs foriomlán chóras bainistíochta riosca Ghrúpa ESB.
  7. A chur ar an eolas roimh cheannasaí iniúchta inmheánaigh a cheapadh nó deireadh a chur leis an gceapachán.
  8. Tuarascálacha a fháil ó iniúchadh inmheánach faoi chomhlíonadh nósanna imeachta soláthair agus diúscartha.
  9. Bualadh le ceannasaí an iniúchta inmheánaigh uair sa bhliain ar a laghad gan an bhainistíocht a bheith i láthair.

d. Iniúchadh Seachtrach

Déanfaidh an Coiste:

  1. Breithniú agus moltaí don Bhord maidir le ceapachán, athcheapadh agus deireadh a chur le hiniúchóir(í) seachtrach(a) ESB (agus/nó Airgeadas ESB Teoranta)
  2. A chinntiú uair ar a laghad gach 10 mbliana (nó i dtréimhsí níos giorra ná sin de réir mar is gá faoin dlí) go gcuirtear an conradh seirbhísí iniúchta amach ar tairiscint chun comhlíonadh na ndlíthe infheidhme a chinntiú agus chun cur ar chumas an Choiste comparáid a dhéanamh idir caighdeán agus éifeachtacht na seirbhísí a chuireann an t-iniúchóir reatha ar fáil agus iad siúd atá ag gnólachtaí iniúchóireachta eile; agus maidir le tairiscint den tsórt sin maoirseacht a dhéanamh ar an bpróiseas roghnúcháin agus a chinntiú go bhfuil an rochtain is gá ag gach gnólacht tairisceana ar fhaisnéis agus ar dhaoine aonaracha le linn thréimhse an phróisis tairisceana.
  3. Maoirseacht ar an gcaidreamh leis an iniúchóir seachtrach, lena n-áirítear:
    • Moltaí a dhéanamh ar a luach saothair, lena n-áirítear táillí do sheirbhísí iniúchta agus neamh-iniúchta araon, agus go bhfuil an leibhéal táillí cuí chun gur féidir iniúchadh éifeachtach agus ar ard-chaighdeán a chur i gcrích;
    • A dtéarmaí rannpháirtíochta a cheadú, lena n-áirítear aon litir rannpháirtíochta a eisíodh ag tús gach iniúchadh agus raon feidhme an iniúchta;
    • Measúnú bliantúil a dhéanamh ar a neamhspleáchas agus a n-oibiachtúlacht ag cur san áireamh riachtanais rialála ghairmiúla ábhartha agus an caidreamh leis an iniúchóir ina iomláine, lena n-áirítear soláthar aon seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad;
    • É féin a shásamh nach bhfuil aon chaidrimh idir an t-iniúchóir agus ESB(seachas i ngnáthchúrsa gnó) a d’fhéadfadh drochthionchar a imirt ar neamhspleáchas agus ar oibiachtúlacht an iniúchóra;
    • Beartas a aontú leis an mBord maidir le fostú iarfhostaithe leis an iniúchóir(í) seachtrach(a), agus monatóireacht a dhéanamh ar fheidhmiú an bheartais seo;
    • Monatóireacht ar chomhlíonadh an iniúchóra le treoir gairmiúil agus eiticiúil ábhartha ar uainíocht chomhpháirtí iniúchóireachta, leibhéal na dtáillí a íocann ESB i gcomparáid leis an ioncam ó tháillí foriomlána an ghnólachta, oifig agus comhpháirtíocht agus na ceanglais eile a bhaineann leis;
    • Measúnú bliantúil a dhéanamh ar na cáilíochtaí, saineolas agus acmhainní an iniúchóra agus éifeachtacht an phróisis iniúchta, ina gcuirfear san áireamh tuarascáil ón iniúchóir seachtrach (ó na hiniúchóirí seachtracha) faoina nósanna imeachta cáilíochta inmheánacha féin; agus
    • Féachaint lena chinntiú go mbeidh comhordú le gníomhaíochtaí na feidhme iniúchta inmheánaigh.
  4. Bualadh go rialta leis an iniúchóir seachtrach (lena n-áirítear uair amháin ag an gcéim phleanála roimh an iniúchadh agus uair tar éis an iniúchta ag an gcéim thuairiscithe) agus uair sa bhliain ar a laghad, gan an bhainistíocht a bheith i láthair, chun sainchúram an iniúchóra agus aon saincheisteanna a eascraíonn as an iniúchadh a phlé.
  5. Athbhreithniú ar thorthaí an iniúchta leis an iniúchóir seachtrach. Áireofar anseo, ach ní bheidh siad teoranta dóibh, iad seo a leanas:
  1. plé ar aon saincheisteanna móra a tháinig chun cinn le linn an iniúchta;
  2. breithiúnais thábhachtacha cuntasaíochta agus iniúchóireachta;
  3. leibhéil na n-earráidí a aithníodh le linn an iniúchta; agus
  4. éifeachtacht an phróisis iniúchta.
  • Athbhreithniú ar aon litir (litreacha) ionadaíochta a iarrfaidh ant-iniúchóir seachtrach sula síneoidh an bhainistíocht iad.
  • Athbhreithniú ar litir bhainistíochta (má eisíodh í) agus freagra na bainistíochta ar thorthaí agus ar mholtaí an iniúchóra.
  • Beartas a fhorbairt agus a chur i bhfeidhm maidir le soláthar seirbhísí nach seirbhísí iniúchóireachta iad ó iniúchóir seachtrach chun aon bhagairt d’oibiachtúlacht agus do neamhspleáchas an iniúchóra a sheachaint, ag cur san áireamh aon treoir eiticiúil ábhartha faoin ábhar
  • Iniúchóirí seachtracha a chur ar an eolas faoi na hoibleagáidí a leagtar amach sa Chód Chleachtais um Rialachas Comhlachtaí Stáit.

 Tuairisciú agus Nithe Eile

  1. Tabharfaidh Cathaoirleach an Choiste tuairisc fhoirmiúil don Bhord ar imeachtaí an Bhoird tar éis gach cruinniú faoi gach ábhar a thagann faoina dhualgas agus freagrachtaí agus tabharfar tuairisc fhoirmiúil freisin don Bhord faoin gcaoi ar chomhlíon sé a chuid freagrachtaí. San áireamh sa tuarascáil seo beidh na saincheisteanna suntasacha a bhí á mheas aige maidir leis an tuarascáil bhliantúil agus na ráitis airgeadais agus an chaoi ar tugadh aghaidh orthu; a mheasúnú ar éifeachtacht an phróisis iniúchta seachtraigh agus a mholadh faoi iniúchóir seachtrach a cheapadh nó a athcheapadh.
  2. Déanfaidh an Coiste cibé moltaí don Bhord a shíleann sé a bheith cuí ar aon réimse laistigh dá réimse freagrachta áit a bhfuil gníomh nó feabhsú ag teastáil.
  3. Cuirfidh an Coiste tuarascáil le chéile faoina ngníomhaíochtaí le cur san áireamh i dtuarascáil bhliantúil ESB. Ba chóir go mbeadh míniú sa tuarascáil faoin gcaoi ar thug an Coiste aghaidh ar éifeachtacht an phróisis iniúchta seachtraigh; na saincheisteanna suntasacha a mheas an Coiste maidir leis na ráitis airgeadais agus faoin gcaoi ar tugadh aghaidh ar na saincheisteanna seo, agus aird á thabhairt ar nithe a chuir an t-iniúchóir seachtrach in iúl dó. Agus an tuarascáil seo á tiomsú, ba chóir don Choiste breithiúnas a thabhairt lena shocrú cé acu de na saincheisteanna a mheasann sé maidir leis na ráitis airgeadais a bheith suntasach, ach ba chóir go mbeadh na nithe sin a cuireadh san áireamh i measúnú an Bhoird ar cibé ar gnóthas leantach é Grúpa ESB san áireamh ar a laghad. Ní gá do thuarascáil an Choiste faisnéis a nochtadh a nochtadh cheana i dtuarascáil bhliantúil ESB (lena n-áirítear sna ráitis airgeadais a shonraítear ann), ach d’fhéadfaí crostagairtí den fhaisnéis a chur ar fáil.
  4. Déanfaidh Cathaoirleach an Choiste freastal ar an CCB agus ceisteanna a fhreagairt, trí Chathaoirleach an Bhoird, faoi ghníomhaíochtaí an Choiste agus a fhreagrachtaí.
  5. Déanfaidh an Coiste socrú d’athbhreithnithe tréimhsiúla ar a fheidhmíocht féin agus athbhreithniú bliantúil ar a Théarmaí Tagartha agus moladh faoi aon athruithe riachtanacha don Bhord.
  6. Coinneoidh an Coiste a riachtanais oiliúna féin faoi athbhreithniú agus ionduchtú tráthúil agus cuí do chomhaltaí nua a chinntiú.
  7. Rachaidh an Coiste ag obair agus i dteagmháil le gach Coiste Boird eile mar is gá.

Tuarascáil an Choiste Iniúchta agus Riosca 2014

Tá sonraí a bhaineann le gach gníomhaíocht maidir lenár gCoiste Iniúchta agus Riosca i rith na bliana 2014 san áireamh i dTuarascáil Bhliantúil ESB. Cliceáil anseo don tuarascáil.

¹ Tá ESB agus na fochuideachtaí uile lena n-áirítear Airgeadas ESB Teoranta, Líonraí ESB Teoranta agus Grúpa Cuideachtaí NIE san áireamh sa téarma “Grúpa ESB”.

Deireadh Fómhair 2015